Conferences

W latach 1998–2018 Towarzystwo Naukowe „Societas Vistulana” organizowało lub uczestniczyło w licznych przedsięwzięciach upowszechniających, promujących i popularyzujących osiągnięcia naukowe w kraju. Wśród nich należy wskazać:

  • konferencja naukowa pt. „Jagiellonowie i ich świat III: Polityka kościelna i praktyki religijne Jagiellonów”, Oświęcim, 18–20 października 2018 r., Muzeum Zamek w Oświęcimiu;
  • VI Kongres Mediewistów Polskich, Wrocław, 20–22 września 2018 r.;
  • spotkania promujące książkę J. Adamskiego, Gotycka architektura sakralna na Śląsku w latach 1200–1420. Główne kierunki rozwoju”, 21 czerwca 2018 r.: Warszawa, Stowarzyszenie Historyków Sztuki; 24 maja 2018 r.: Kraków, Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego; 22–23 maja 2018 r.: Wrocław, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego, Muzeum Architektury we Wrocławiu;
  • III Kongres Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski, Kraków, 11–14 października 2017 r.;
  • konferencja naukowa pt. „Jagiellonowie i ich świat II: Centrum a peryferie w systemie władzy Jagiellonów”, Oświęcim, 20–22 października 2016 r., Muzeum Zamek w Oświęcimiu;
  • konferencja naukowa pt. „Jagiellonowie i ich świat: Dynastia królewska w drugiej połowie XV i w XVI wieku”, Oświęcim, 16–18 października 2014 r., Muzeum Zamek w Oświęcimiu;
  • konferencja naukowa pt. „Patronat artystyczny Jagiellonów”, Kraków, 18–20 kwietnia 2013 r., Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego;
  • konferencja naukowa pt. „Polacy i Niemcy przeciwko komunistycznej dyktaturze”, Kraków, 5 grudnia 2004 r., Instytut Jana Pawła II;
  • konferencja naukowa pt. „Maiestas – Potestas – Communitas: Rex Poloniae”, Kraków–Przegorzały, 24–26 listopada 2003 r.;
  • konferencja naukowa pt. „Monarchia w średniowieczu – władza nad ludźmi, władza nad terytorium”, Warszawa, 14–16 grudnia 2000 r. (konferencja dedykowana prof. Henrykowi Samsonowiczowi);
  • konferencja naukowa pt. „Benedykt Zientara (15 VI 1928 – 11 V 1983). Dorobek i miejsce w historiografii polskiej”, Warszawa, 17 listopada 1998.

 

Polacy i Niemcy przeciwko komunistycznej dyktaturze, 2004 rok

Kraków, 5 XI – 5 XII 2004
Instytut Jana Pawła II, ul. Kanonicza 18

Wystawa “Polacy i Niemcy przeciwko komunistycznej dyktaturze” to pionierski, polsko-niemiecki projekt krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej i Fundacji Ettersberg w Weimarze oraz Fundacji Konrada Adenauera w Polsce, współrealizowany przez Towarzystwo Naukowe “Societas Vistulana”, które przygotowało tablice ekspozycyjne polskiej części wystawy, opracowanej merytorycznie przez krakowski IPN, oraz wydało barwny katalog, będący pełną, dwujęzyczną dokumentacją zarówno polskiej, jak i niemieckiej części ekspozycji.

Po drugiej wojnie światowej żelazna kurtyna podzieliła Europę. Państwom, które znalazły się pod kontrolą ZSSR, narzucona została komunistyczna dyktatura. Wśród nich były PRL i NRD. Ani Polacy, ani Niemcy Wschodni nie zrezygnowali z walki o wolność. Eksponowane na wystawie równolegle dwa cykle tablic (jeden poświęcony sytuacji w Niemczech Wschodnich, drugi – Polsce) doskonale obrazują – z konieczności wybrane – tego przejawy, dzięki porządkowi chronologicznemu i hasłowemu systematyzując dzieje i formy działań opozycji w obu krajach oraz dając szansę zaobserwowania, co było wspólnego dla tej walki, a co ją różniło.

Na kilkudziesięciu planszach za pomocą setek zdjęć (często wcześniej nieupublicznianych) oraz zwięzłych tekstów autorzy przedstawili historię walki z komunistycznymi reżimami. W Polsce od antykomunistycznej partyzantki po narodziny “Solidarności” i jej walkę w stanie wojennym oraz odzyskanie niepodległości, a w Niemczech Wschodnich od prób stworzenia parlamentarnego, demokratycznego systemu po zburzenie berlińskiego muru.

Sprzeciw wobec komunistycznej dyktatury przybierał różne formy – od walki z bronią w ręku, przez manifestacje, strajki po jawną działalność opozycyjną czy niezależną kulturę. W obu krajach powyższe działania wspierał Kościół; wybór kardynała Karola Wojtyły na Stolicę Piotrową odmienił bieg historii, nie tylko w podzielonej Europie, co zaowocowało upadkiem sowieckiego imperium. O tym wszystkim przypomina i tego uczy wystawa. Jak napisali organizatorzy, ekspozycja jest również “wyrazem wdzięczności i szacunku wobec tych, którzy w Polsce i w NRD walczyli z totalitaryzmem, uciskiem i prześladowaniami”.

Wystawę “Polacy i Niemcy przeciwko komunistycznej dyktaturze” można oglądać codziennie w godzinach 10.00-17.00 od 5 listopada do 5 grudnia 2004 roku w Instytucie Jana Pawła II w Krakowie przy ulicy Kanoniczej 18.

 

 

Monarchia w średniowieczu – władza nad ludźmi, władza nad terytorium, 2000 rok

Warszawa 14-16 grudnia 2000
(konferencja dedykowana prof. Henrykowi Samsonowiczowi)

Autorami koncepcji konferencji są członkowie i sympatycy Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana” związani z Instytutem Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego: Jerzy Pysiak, Marcin Rafał Pauk i Aneta Pieniądz-Skrzypczak. W obradach, oprócz uznanych autorytetów środowiska historycznego, udział wzięli także, a może przede wszystkim, przedstawiciele młodszego pokolenia badaczy. Konferencja stała się w ten sposób hołdem złożonym profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi, którego wkład w rozwój polskiej mediewistyki i wychowanie młodych pokoleń badaczy jest nie do przecenienia. Zaprezentowane referaty dotyczyły różnych aspektów funkcjonowania średniowiecznej monarchii w Europie łacińskiej. Poruszano zagadnienia ideologii władzy, relacji panujących z elitami politycznymi oraz problemy religijności i jej wpływu na politykę. Rozpiętość chronologiczna podejmowanej tematyki była znaczna i obejmowała okres od czasów państw barbarzyńskich aż po wiek XV. W gronie referujących znalazł się także przedstawiciel czeskiego środowiska historycznego.

Materiały z sesji Towarzystwo Naukowe „Societas Vistulana” wydało wraz z Wyższą Szkołą Humanistyczną im. A. Gieysztora w Pułtusku w książce pod tytułem, będącym równocześnie hasłem konferencji.

Program konferencji:

  • Karol Modzelewski – Wielki krewniak, wielki wojownik, wielki sąsiad. Król w oczach współplemieńców
  • Aneta Pieniądz-Skrzypczak – Ad imitationem eius quaedam instituere providimus capitula… Działalność prawodawcza a kształtowanie się wizerunku władcy w księstwie Benewentu w VIII-IX wieku
  • Aleksandra Czapelska – Omnipatrantis dextera i electio optimatum. Dynastia Wessexu wobec anglosaskich elit politycznych w X-XI wieku
  • Andrzej Pleszczyński – Sobiesław I – Rex Ninivitarum. Książę czeski w walce z ordynariuszem praskim Meinhardem, biskupem Rzeszy
  • Andrzej Marzec – Elita wobec władcy i władca wobec elity w królestwie Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego
  • Ewa Wółkiewicz – Capitaneus Slesie. Królewscy namiestnicy księstwa wrocławskiego w XIV i XV wieku
  • Michał T. Szczepański – Fundacja misyjna. Uwagi o kształtowaniu się ottońskiej koncepcji władzy
  • Jerzy Pysiak – Sakralizacja władzy królewskiej w ideologii monarchicznej Kapetyngów w XII-XIV wieku: monarchia eschatologiczna
  • Marcin R. Pauk – Fundacje cysterskie ostatnich Przemyślidów. Przyczynek do badań nad ideologią władzy i kulturą polityczną w XIII-wiecznych Czechach.
  • Rafał Jaworski – Władca idealny w świetle alegorycznego opisu pieczęci majestatowej Władysława Jagiełły
  • Pavel Soukup – Władza prawowita i wojna sprawiedliwa w myśli husyckiej
  • Jerzy Kaliszuk – Trzej królowie a ideologia władzy w średniowieczu – wybrane problemy

 

 

Benedykt Zientara (15 VI 1928 – 11 V 1983). Dorobek i miejsce w historiografii polskiej, 1998 rok

Warszawa, 17 listopada 1998

Konferencja poświęcona profesorowi Benedyktowi Zientarze zbiegła się z siedemdziesiątą rocznicą jego urodzin i piętnastą rocznicą śmierci. Towarzystwo Naukowe „Societas Vistulana” oraz Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego postanowiły uczcić pamięć wybitnego polskiego mediewisty i jednocześnie sprowokować naukową refleksję nad jego wkładem w rozwój myśli historycznej. W obradach wzięli udział historycy z różnych ośrodków akademickich Polski, głównie z Warszawy, Krakowa, Białegostoku i Poznania. Referaty zostały przygotowane przez młodych badaczy z Warszawy i Krakowa, członków i sympatyków naszego Towarzystwa. Tezy niektórych referatów wywoływały burzliwe dyskusje z udziałem obecnych na sali przyjaciół i współpracowników Profesora. W dniu sesji w Pałacu Kazimierzowskim UW została otwarta wystawa poświęcona Benedyktowi Zientarze, na której zgromadzono wiele cennych pamiątek po profesorze, udostępnionych m.in. przez Archiwum PAN i rodzinę. Komisarzem wystawy była Dominika Zielińska. Materiały z sesji ukazały się w książce o tym samym co konferencja tytule, pod redakcją Piotra Węcowskiego i Krzysztofa Skwierczyńskiego.

Program konferencji:

  • Marek Barański – Referat inauguracyjny
  • Krzysztof Kowalewski – Przemiany społeczno-gospodarcze w XIII wieku w ujęciu Benedykta Zientary
  • Maciej Wilamowski – Benedykt Zientara jako badacz więzi narodowych w średniowieczu
  • Aneta Pieniądz – Popularyzacja historii w dorobku naukowym Benedykta Zientary
  • Paweł Żmudzki – Człowiek przedmiotem historii, czyli biografia księcia Henryka Brodatego w ujęciu Benedykta Zientary
  • Maciej Zdanek – Religia, religijność, Kościół w twórczości Benedykta Zientary
  • Rafał Jaworski – Dawna Rosja w badaniach Benedykta Zientary
  • Henryk Samsonowicz – Podsumowanie obrad