Mateusz Szpytma: ZSL w województwie krakowskim (1949-1956). Geneza – ludzie - działalność

Sądy na temat ZSL oscylują między negacją a apologią. Niektórzy uważają, że była to struktura politycznie niesamodzielna i całkowicie uległa partii komunistycznej, inni z kolei twierdzą, że kierujący stronnictwem – choć przede wszystkim szeregowi  członkowie  –  markowali  współpracę  z  PZPR,  starając  się  sabotować niekorzystne dla wsi zarządzenia władz komunistycznych. Wyrażane poglądy warte są naukowej weryfikacji i merytorycznego uporządkowania. Podjął się tego Mateusz Szpytma z Instytutu Pamięci Narodowej. Zakres  badań  ograniczył  do  powojennego  województwa  krakowskiego oraz początkowej fazy funkcjonowania ZSL (1949–1956) – okresu niezwykle  istotnego  dla  Polski  pojałtańskiej,  w  tym  dla  polskiej wsi. Warto sięgnąć po tę lekturę, by dowiedzieć się, m.in.: jak naprawdę wyglądał  proces  zjednoczenia  ZSL  w  województwie  krakowskim i  czy  był  sterowany, a jeśli tak, to w jakim stopniu; jakie były założenia ideowo-polityczne ZSL; jak wyglądała struktura organizacyjna stronnictwa; kim były osoby sprawujące funkcje kierownicze oraz jaka ich część była przed wojną oraz podczas okupacji niemieckiej związana z niezależnym ruchem ludowym, a jaka z innymi formacjami politycznymi; jak wyglądały relacje między ZSL a PZPR oraz relacje pomiędzy ZSL a UB; jaki był stosunek ZSL do religii i duchowieństwa; jaki był udział stronnictwa w sprawowaniu władzy; jaką reprezentacją dysponowało ZSL w radach  narodowych i w ławach poselskich oraz gdzie zapadały decyzje o tym, kto może kandydować w wyborach; jakie były obszary realnej działalności ZSL, jego rola w kolektywizacji wsi; wspierało czy hamowało wprowadzanie spółdzielczości produkcyjnej oraz czy pomagało władzom partyjno-państwowym w ściąganiu obowiązkowych dostaw i podatków; czy podtrzymało  tradycję  zainteresowania  oświatą wiejską; jaka była rola stronnictwa w działalności instytucji na wsi (np. ZMP lub ZSCh)?, wreszcie - jaki był stosunek władz ZSL i zwykłych członków stronnictwa do niezrzeszonych, niezależnych działaczy ludowych skupionych wokół Stanisława Mierzwy. To interesujące opracowanie dopełniają ilustracje w postaci wykresów, bibliografia oraz indeks. Publikacja wydana została we współpracy z krakowskim Oddziałem IPN.

Kraków 2013, ss. 544, format B5, oprawa twarda
ISBN 978-83-61033-68-4

spis treści

ZSL_2013-11-23-3e6c121ee45d0f6010c885bdf4672665.jpg 39zł
Dodaj do koszyka
Polski English